dotcomwebdesign.com
 
Welkom > Nieuws > De kleindiersport
 
 
 

De kleindiersport



Jongsleden werd ik gevraagd om een artikel te schrijven voor de nieuwe website (www.fryskehinnen.frl) van onze Friese hoenderfokkers en tevens leden van KDV Gorredijk en omstreken. Ik zal trachten om zoveel mogelijk facetten op te schrijven met betrekking tot het fokken en houden van hoenders en konijnen en zal proberen enige uitleg geven over de organisatie structuur van onze bonden, zowel in het heden als het verleden. Het houden van huisdieren is erg populair. Meer dan de helft van alle Nederlanders koestert één of meerdere katten, honden, vogels, konijnen of kippen. Waarom houden we kippen en konijnen? Een deel van de mensen zal bijvoorbeeld kippen houden voor het algemeen nut en het dagelijkse verse eitje. Konijnen werden destijds vooral gehouden voor consumptie. Het fokken met deze dieren is echter nog maar honderdvijftig jaar oud. Dit fokken leidde tot een grote variatie aan rassen en kleuren binnen de verschillende soorten. Rond 1880 van de vorige eeuw vonden de eerste organisatie vormen plaats. Ik noem Avicultura uit Den haag, welke in 1886 werd opgericht, en welke zich richtte op het fokken van pluimvee. De meeste fokkers van gezelschapsdieren gaat het vooral om het mooie. Zij proberen dieren te telen, die zoveel mogelijk voldeden aan een ideaalbeeld. Om te kunnen beoordelen welke dieren mooi waren stelde men gedetailleerde ras beschrijvingen op in een zogenaamde standaard. Het was toentertijd wel een aangelegenheid voor de beter gesitueerden die in zo`n positie verkeerden, dat zij zich konden veroorloven om zich bezig te houden met het fokken en tentoonstellen van ras kippen. Zij beschikten immers over geld en tijd. Rond 1891 vestigde notaris M.L Spruyt zich te Gorredijk een liefhebber van grote hoenders. Orpingtons en Playmount Rocks, dit waren de rassen die notaris Spruyt er op na hield. Op 24 januari 1935 berichte de plaatselijke krant de Hepkema dat Spruyt tijdens een pluimvee tentoonstelling de hoogste landelijke onderscheiding had gekregen. De Drachtster courant is iets uitvoeriger. Bij de vanwege “Ortohopilia” gehouden tentoonstelling in Utrecht, zijn van de Orpingthons en koekoeken Playmount Rocks, door de heer Spruyt niet minder dan 24 prijzen behaald, waaronder 4 ereprijzen. De bekroonde exemplaren behoren tot de nut rassen en zijn speciaal gefokt voor eieren en vleesproductie. De eerste verenigingen welke in Friesland werden opgericht waren in Sneek (1912) en het ras konijn te Leeuwarden ( 1920). Vele verenigingen werden opgericht in en rond de oorlogsjaren 1940 t/m 1945. Konijnfokvereniging Gorredijk werd in 1939 opgericht, echter de notulen van deze oprichting zijn nooit openbaar gemaakt, waarschijnlijk zal de oorlog die toen heerste in Nederland hiervan een oorzaak zijn geweest. Pas in september 1943 verscheen er in de Hepkema een advertentie voor oprichting van een konijnenfokvereniging. 16 houders van konijnen gaven gehoor aan deze oproep en besloten in principe tot oprichting van een konijnen fok vereniging. Niet lang na oprichting zijn een honderdtal leden rond Gorredijk lid geworden van konijnenfokvereniging Gorredijk en omstreken. Reden hiervoor was het verkrijgen van de zogenaamde voedselbonnen, waarop men voer voor de dieren kon halen bij de aangewezen depot houders. Natuurlijk werden de konijnen toen puur voor het vlees gehouden, vandaar de vele leden die lid waren van een konijnen vereniging wat door de Duitsers was opgelegd. De bond waar Gorredijk destijds onder viel was aangesloten bij de NKB. Ook waren er vele verenigingen in Friesland lid van de Raad van Beheer. Echter daar enige bestuursleden van de Raad van Beheer samenspanden met destijds de NSB is konijnenfokvereniging ondergebracht bij de Nederlandse Konijnen Bond. (NKB). Pas in 1960 hebben de hoenderfokkers en sierduiven houders zich aangesloten bij konijnenfokvereniging Gorredijk. Vergaderingen werden hoofdzakelijk bij toerbeurt gehouden in een plaatselijke kroeg in Gorredijk. In de jaren vijftig zijn er enige tentoonstellingen gehouden in hotel restaurant “Schansburg” welke reeds is afgebroken en nu een doorgang van de Hoofdstraat naar de nieuwbouw is geworden. De kooien werden destijds van vereniging Sneek gehuurd, en werden per boot vanuit Sneek aangevoerd door de motorboot Tjerk Hiddes van Steffen van der Werf, welke visa versa een lijndienst Gorredijk – Sneek onderhield. Pas later is een zogenaamde kringtentoonstelling opgericht, waar een zestal verenigingen rond Gorredijk aan meededen. Ook werden ieder jaar jongdierendagen georganiseerd, waar toen met alle gemak een tweehonderd dieren aanwezig waren, echter veel dieren waren vaak van zeer slechte kwaliteit. Bonden: Eerst tot 1949 was er allen de “Raad van Beheer”, waar ook de NKB bij aangesloten was, maar door een ruzie ontstonden er verschillende bonden zoals “de Nederlandse Konijnenfokkers Bond” opgericht in 1897 met daarbij aangesloten “de Nederlandse Pluimvee Bond” (NPB) De NHDB (Nederlandse Bond van Hoender-, Dwerghoender,-Sier- en Watervogels fokkers verenigingen)werd opgericht in 1968. Deze bonden fuseerden notarieel in december 2008 tot Kleindier Liefhebbers Nederland. De Nederlandse Sierduiven Bond (NBS) deed hier echter niet aan mee, en is dus nu nog een zelfstandige bond. Het was destijds zo, dat keurmeesters niet mochten keuren bij elkaars bonden en velen weigerden te keuren bij die verenigingen die niet bij hun bond waren aangesloten. Gelukkig is nu alles ten goede gekeerd onder de vlag van KLN. Op 2 augustus 1971 is het overkoepelend orgaan van de bonden Federatie Kleindieren teelt (FK) opgericht. De FK is echter in 2012 opgeheven en is toen vervangen door nu het facilitair bureau. Zij regelen alles wat met regelgeving te maken heeft op tentoonstellingen voor de bond nu Kleindier Liefhebbers Nederland. Het houden van kleinvee: Onder kleinvee wordt in ons geval verstaan het houden van dieren welke vallen onder de groepen konijnen, cavia`s, kleurmuizen, hoenders, dwerghoenders en sier en watergevogelte. Net na de oorlog dienden konijnen en hoenders vooral voor het nut (vlees en eieren). De wereld lag er ook anders bij dan nu. Rondom de woningen was veelal genoeg ruimte om deze dieren daadwerkelijk te kunnen huisvesten. Toenmalige woningbouw was er op ingericht voor het aanleggen van kleine woningen met een ruime tuin er achter. Veelal geschikt voor de aanleg van een eigen groente tuin om in eigen behoefte te kunnen voorzien. Nu echter zijn bij nieuwbouw woningen de tuinen beperkt en bieden geen ruimte meer om kleinvee te kunnen houden. Andere factoren spelen ook een rol om geen kleinvee meer te kunnen houden. Te denken valt aan geluidsoverlast van een kraaiende haan, of het mestbeleid van tegenwoordig, wat de mensen al vaak tegenhoud om kleinvee te kunnen houden. Door de vele regelgevingen welke door ministeries worden uitgedacht wordt het steeds moeilijker om dieren rond hun huis te kunnen houden. Denk hierbij maar aan het kievit eieren zoeken en of het vissen. Hier worden de regelgevingen welke door de ministeries worden opgezet er echt niet vrolijker op. Als kleine jongen trok je na schooltijd de laarzen aan, sprong je over het hek of een sloot van een weiland en ging eieren zoeken. Toen was het nog vrijheid blijheid. Gelukkig zijn er nog wel mensen welke wel over genoeg ruimte beschikken, om van hun kleinvee te kunnen genieten en toch soms in een beperkte ruimte hun diertjes kunnen houden, en hier volop van kunnen genieten. Hoe mooi is het om in het voorjaar de jonge kuikens na uit de broedmachine te zijn gekomen op te zien groeien naar volgroeide hanen of hennen. Wat is er mooier dan een konijn met jongen. Men moet echter wel nadenken over de juiste keuze en aanschaf van dieren. Een geheel vrije keuze is er niet gezien naar de mogelijkheden in en om uw huis invloed kunnen hebben op uw keuze. Het is bijvoorbeeld een slechte keuze om eenden te kiezen als u geen ruimte hebt om een vijver aan te leggen, met doorstromend water. Wilt u een paar dieren hebben voor de gezelligheid, dan bent u liefhebber. Of bent u van plan jonge dieren te gaan fokken en met uw zelf gefokte dieren naar kleindieren tentoonstellingen te gaan, u bent dan fokker. Uw plaatselijke kleindieren vereniging kan u van de dan nodige informatie voorzien. Jongdierendagen: Bij de meeste verenigingen wordt ieder jaar een jongdierendag gehouden. Hier worden de dieren gekeurd welke in dat jaar zijn geboren dit door een gecertificeerde keurmeester. Er wordt dan gekeken of de dieren de juiste ras eigenschappen bezitten. Dit kan zijn of zij onder anderen de juiste kleuren bezitten, de bouw en type van het dier juist zijn en of zij de juiste ras kenmerken bezitten welke bij een bepaald ras horen ook daadwerkelijk bezitten. Uiteindelijk komt dit met een predicaat overeen welke het dier na de keuring krijgt. Veelal is een jongdierendag een leerzaam moment voor de fokker en is om de fokker de juiste weg te wijzen om een dier te te fokken met de juiste ras eigenschappen welke staan omschreven in een zogenaamde standaard. Tatoeëren en ringen: Konijnen worden getatoeëerd en hoenders, sier/watergevogelte en sierduiven geringd. Dit is nodig zodat ieder dier een specifiek eigen nummer draagt. Konijnen worden met een zogenaamde tatoeëer tang van een oormerk voorzien. In het linkeroor de het jaar van geboorte + de verenigingscijfers. Bijvoorbeeld 6 AT, dit betekend dat het dier in 2006 is geboren, AT zijn dan de vereniging letters van vereniging Gorredijk. In het rechteroor staat bijvoorbeeld 113, dit betekend dat dit konijn in januari is geboren en dat dit het 13 dier is welke getatoeëerd is. Ringen zijn in vele diameters verkrijgbaar. Ieder ras heeft zijn eigen afmeting in diameter. Ieder jaar wisselt de kleur van de ringen. Elke ring heeft een eigen specifiek nummer welke dan bij het betreffende dier hoort als deze eenmaal is geringd. Diergroepen: De liefhebbers van kleindieren zetten met het houden van kleindieren een eeuwenoude traditie voort. Het houden van kleindieren is een hobby waarbij het genoegen van mens en dier voorop staat. Liefhebbers van kleindieren kunnen uit diverse diergroepen en uit een groot aantal rassen kiezen. Elke diergroep kent vele rassen en per ras vaak nog vele kleuren van de pels of het verenkleed. U heeft vele honderden keuze mogelijkheden. De pelsdieren zijn vaak rustig van karakter, soms zijn het echte knuffeldieren. De keuze is groot van Vlaamse Reus (7 kilo) tot een kleurdwergje en met de vele rassen daar tussenin. De dieren met veren, het pluimvee, zijn bewegelijk, en gezellig van aard en een aanwinst voor uw tuin. Niet te vergeten is het dagelijkse verse eitje van uw kippen. Siervogels zijn een lust voor uw oog, hierin ook is een ruime keuze, van de reusachtige Jersey Gigant, tot de Chinese dwergkwartel. Sierduiven zijn er te kust en te keur, hierin ook zijn er honderden rassen aanwezig. Sierduiven imponeren met hun prachtige uiterlijk, maar brengen ook sfeer in uw tuin. Tentoonstellen: Vrijwel iedere kleindieren vereniging in Nederland houd jaarlijks een kleindieren tentoonstelling, dit noemen wij een clubtentoonstelling. Ook zijn er verenigingen welke hun tentoonstelling onder brengen bij andere verenigingen. Er zijn diverse tentoonstelling organisatie, te denken valt aan een eigen clubshow, Tevens zijn er zgn. openshows georganiseerd door een vereniging waar zoals de naam al aan geeft ook andere inzenders mogen inschrijven. Er zijn ook Bondsshows, welke door de Provinciale afdeling worden georganiseerd. Elke provincie heeft namelijk een eigen afdeling. In Friesland is dit Kleindier Liefhebbers Fryslân. Ook zijn nog te onderscheiden de grotere landelijke Shows, hierbij te noemen de Noordshow in Assen en de Championshow in Nieuwegein, deze staan onder auspiciën van de landelijke bond KLN. Tevens wordt enkel nog gehouden een kampioenshow, waar dieren zitten die op andere shows een goede beoordeling hebben behaald. Ook zijn er speciaal clubs, waar dieren zitten van een bepaald ras welke hier hun dieren kunnen onderbrengen. Alle shows worden door de verenigingssecretaris in november voorafgaand aangevraagd bij het facilitair bureau. Om echter aan deze tentoonstellingen deel te nemen, dient men in het bezit te zijn van een zgn. fokkerskaart. Deze kan een verenigingssecretaris voor u aanvragen via de Landelijke bond KLN. Ook dient u lid te worden van een plaatselijke vereniging en of enkel een speciaal club. Wat is eigenlijk het doel om met kleindieren te showen. Vaak is dit om de onderlinge banden met mede fokkers te verstevigen, ieder heeft toch het doel voor ogen om dieren te showen, welke het ideaalbeeld welke in een standaard staan omschreven te benaderen. Vaak zijn tentoonstellingen ontmoeting plaatsen om over bepaalde rassen van gedachten te wisselen. Aankoop en of eventueel ruiling van bepaalde rassen kunnen fokkers vaak helpen de juiste weg naar succes te halen. Ook hierin speelt een kleindieren vereniging weer een belangrijke rol om u op weg te helpen om aan goed fokmateriaal te komen via de juiste fokker. Als men dieren gaat showen, is het belangrijk dat deze er op hun mooist uitzien. Dit wil zeggen, dat de dieren geconditioneerd worden. Dit houd in dat bij konijnen o.a. de nagels geknipt zijn, bij hoenders de poten en kammetjes in wat vaseline worden gezet om de mooie poot en of kam kleuren intenser te laten lijken. Als de dieren op en top van huis gaan hebben zij op een tentoonstelling al veel gewonnen. Ook als men de dieren thuis laat wennen dat zij zich op hun gemak voelen is er al veel gewonnen. Een gecertificeerde keurmeester beoordeeld de dieren op de keuringsdag. Er wordt gekeken o.a. naar bouw en type van een dier. Zijn de kleuren juist, en ook speelt het gewicht een belangrijke rol in het geheel. Uiteindelijk zal een keurmeester per dier met een bepaalde beoordeling komen. Voorheen werden de termen F = Fraai en of ZG = Zeer Goed, G = Goed, V = Voldoende en O = Onvoldoende gebruikt. Deze predicaten werden met een omschrijving op een zgn. keurkaart vermeld. Nu echter is op een beoordelingskaart de omschrijving in een kortere versie vermeld met een aantal behaalde punten wat een dier heeft gescoord. Bij konijnen en hoenders wordt nog het predicaat vermeld met het aantal behaalde punten. Bijvoorbeeld F-96. Bij sierduiven echter wordt alleen het aantal punten vermeld. Keurmeesters spelen een belangrijke rol in dit geheel. Zij beoordelen een dier en kijken of deze het ideaal beeld via de standaard eisen zoveel als mogelijk benaderd. Om keurmeester te worden, hieraan gaat een behoorlijke studie aan vooraf. Wij kennen keurmeesters in drie categorieën. Zij beginnen als C keurmeester en al naar gelang van het aantal rassen waar examen voor is afgelegd kan men via de B status uiteindelijk de A status behalen. Wij kennen voor alle bestaande diergroepen dan ook gespecialiseerde keurmeesters. Ik hoop dat ik in dit artikel u een impressie heb kunnen geven wat er zoal omgaat in de kleindieren sport. Mocht uw interesse zijn gewekt, dan mag u contact opnemen met kleindieren vereniging Gorredijk en omstreken. Ik ben graag bereid u van informatie te voorzien. Tevens bezit KDV Gorredijk en omstreken een fraaie Website, welke het bekijken meer dan de moeite waard is. www.kdvgorredijk.nl Secretaris / penningmeester Jan Wouda